Trang Tin Tức Diễn Đàn Giải Trí Tại Phan Rang Ninh Thuận - TeenPhanRang.NET

Câu chuyện làm ăn tự phát

Thị trấn Khánh Hải, huyện Ninh Hải (Ninh Thuận) có mười khu phố với 3.500 hộ/15.700 người. Trong tổng diện tích đất tự nhiên hơn 1.080 ha, có hơn 300 ha đất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản. Nhờ hệ thống thủy lợi tốt, vùng Ðồng Nại Trên và Ðồng Nại Dưới có 200 ha trồng lúa ăn chắc ba vụ/năm. Từ năm 1997 đến 2000, do mong làm giàu nhanh, hàng trăm hộ dân đã phá bỏ ruộng lúa, bất chấp chủ trương, khuyến cáo của ngành nông nghiệp về hậu quả nuôi tôm không theo quy hoạch của địa phương. Cảnh nhà nhà đào đìa, người người nuôi tôm ngày càng rầm rộ. Thiếu vốn, nông dân mang sổ đỏ đi thế chấp ngân hàng để vay vốn đầu tư.

"Thời điểm đó, cơn sốt đào đìa nuôi tôm lan rộng cả huyện. Các cơ quan chức năng ngăn chặn ban ngày thì người dân đào ban đêm" - Chủ tịch Hội Nông dân thị trấn Trần Ngọc Tuân, cho biết.

Thực tế cho thấy, từ chỗ chuyên trồng lúa chuyển sang nuôi tôm tự phát, nên hai năm sau đó, cả vùng đất màu tươi tốt phải hứng chịu nhiều dịch bệnh do môi trường bị ô nhiễm, tôm nuôi chết hàng loạt. Mất "cả chì lẫn chài", nhiều người đã bỏ đìa đi nơi khác làm thuê và trốn nợ. Số hộ mất khả năng trả nợ tại các ngân hàng huyện, tỉnh tăng cao. Từ cuối năm 2002, số hộ nghèo và không có việc làm ở thị trấn phát sinh ngày càng nhiều. Ðể cứu vãn tình thế, địa phương cũng đưa ra giải pháp chuyển đổi đối tượng nuôi trồng, như: nuôi cua, ghẹ, cá chẽm, cá mú; trồng sen trên đất đìa tôm bỏ hoang nhằm giúp người dân thoát nghèo. Nhưng nông dân không còn tài sản để thế chấp ngân hàng cộng với thiếu kỹ thuật chăm sóc, nên hầu như các mô hình sản xuất đều kém hiệu quả, nông dân tiếp tục thua lỗ, gần 200 ha đất lại tiếp tục bị hoang hóa.

Gắn bó 26 năm với HTX nông nghiệp Khánh Hải, Chủ nhiệm Nguyễn Kim Khôi, giãi bày: Từ năm 2002 đến 2009, có 230 hộ xã viên là con nợ của ngân hàng. Mỗi lần thấy nông dân xã lân cận háo hức vào vụ sản xuất và thu hoạch lúa ngay bên cạnh đìa tôm bị bỏ hoang của xã viên, thấy chua xót lắm.

Khôi phục đất trồng lúa

Mười năm đối mặt với muôn vàn khó khăn, Ðảng bộ, chính quyền và người dân Khánh Hải đã rút ra bài học kinh nghiệm lớn. Năm 2008, Ðảng bộ thị trấn đưa ra Nghị quyết "Chuyển đổi đất đìa nuôi tôm kém hiệu quả sang trồng lúa" để khôi phục diện tích đất bỏ hoang đã tạo được sự đồng thuận cao. Mục tiêu là vậy, nhưng bình quân chi phí để cải tạo đìa tôm thành ruộng lúa là 25 triệu đồng/ha, trong lúc nông dân rơi vào tình cảnh bế tắc tài chính, sổ đỏ thế chấp cho ngân hàng trước đó vẫn còn nguyên nợ, làm sao được tiếp tục vay vốn sản xuất. Chủ tịch UBND thị trấn Phạm Ngọc Thương, nói: Ðể giải bài toán khó, thị trấn đã tổ chức nhiều cuộc họp lấy ý kiến đóng góp của người dân để bàn phương án làm thí điểm khoảng tám ha, nếu đất không "phụ" lòng người, cây lúa phát triển cho năng suất, thì sẽ nhân rộng mô hình. Thị trấn giao cho HTX chủ động thực hiện phương án.

Với khí thế mới, HTX chọn 20 hộ xã viên năng động ở khu phố Khánh Sơn 1 và Khánh Sơn 2 có diện tích đất liền kề, thuận lợi cho việc san ủi và chủ động nguồn nước chuyển đổi trước. HTX đứng ra vay vốn Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh, thuê phương tiện san ủi, bàn giao đất, hỗ trợ giống, vật tư, phân bón, hướng dẫn nông dân kỹ thuật rửa mặn, chăm sóc lúa. Các hộ dân ký cam kết trả nợ dần cho HTX sau khi thu hoạch xong mùa vụ. "Ban đầu gay go lắm, phía ngân hàng yêu cầu phải có tài sản thế chấp mới được vay, nhưng tài sản của HTX là tài sản được Nhà nước giao, không thế chấp được. Tôi phải mượn sổ đỏ của người thân để thế chấp vay 100 triệu đồng, thời hạn trả nợ sau mười hai tháng. Cùng với vốn tự có 50 triệu đồng, HTX đầu tư 150 triệu đồng và huy động xã viên góp công san ủi tám ha rồi xuống giống vụ hè-thu năm 2009. Nay đã tăng lên gần 90 ha" - Chủ nhiệm HTX Nguyễn Kim Khôi, cho biết.

Sau hai vụ thí điểm, nông dân nghiệm ra là do đìa tôm bỏ hoang nhiều năm, nên độ nhiễm mặn dường như không còn. Ðất vừa cải tạo được cung cấp nước tưới ổn định từ hệ thống thủy lợi cũ, nên phục hồi độ phì nhiêu nhanh, cây lúa phát triển bình thường, năng suất bình quân đạt từ năm đến sáu tấn/ha/vụ (bằng năng suất của những ruộng lúa thuần ở các vùng lân cận), nông dân lãi từ 18 đến 20 triệu đồng/vụ. Từ kết quả đó, nhiều hộ xã viên mạnh dạn vay vốn để trồng lại cây lúa. Thời điểm này, hàng trăm ha lúa vụ đông xuân năm 2012 của nông dân đang ở giai đoạn trổ đồng, nhưng do ảnh hưởng thời tiết lạnh, cho nên cây lúa có dấu hiệu phát triển chậm hơn các vụ trước. Cùng đi thăm hỏi nông dân đang chăm sóc lúa, Chủ tịch Hội Nông dân thị trấn Trần Ngọc Tuân phấn khởi nói: Bây giờ bà con đã thấu hiểu cây lúa mới mang lại đời sống ổn định, chứ không phải nuôi tôm.

Niềm vui  trở lại

Dưới chân núi Ðá Chồng, hơn 60 ha lúa thuộc khu vực Ðồng Nại Trên đã và đang khỏa lấp dần những đìa tôm bỏ hoang. Kể từ ngày khôi phục đất lúa, không khí ở ngoài đồng cũng như trong các khu phố cũng náo nhiệt trở lại, vì nhiều người bỏ làng đi nơi khác trở về tìm cách khôi phục ruộng lúa. Các hộ xã viên làm thí điểm ban đầu, như: Nguyễn Văn Pha, Nguyễn Thị Nhi Khánh, Nguyễn Văn Hiệp, Lê Văn Tình, Lê Tuấn Hùng... đã vươn lên thoát nghèo, trở thành những tuyên truyền viên, là lực lượng nòng cốt trong việc hỗ trợ công sức, kỹ thuật chăm sóc các giống lúa mới cho các hộ xã viên chuẩn bị khôi phục diện tích. Ban quản lý HTX nhanh chóng củng cố lại bộ máy hoạt động, phối hợp thường xuyên các cơ quan khuyến nông tổ chức tập huấn kỹ thuật chăm sóc lúa cho nông dân, nên sau mười năm vật lộn với những thách thức, giờ HTX trở thành chỗ dựa vững chắc cho xã viên.

Ngoài trồng lúa, hàng chục hộ, như: Châu Minh Ngọc, Nguyễn Gà, Huỳnh Mỹ, Dương Văn Thanh, Trần Dư, Lê Ngọc Tĩnh... còn phát triển mô hình vườn ao chuồng bằng cách nạo vét, cải tạo số diện tích đìa chưa khôi phục thành ao tích nước ngọt, nuôi cá, dê, cừu và trồng cây táo, nho... để đất nhanh lấy lại độ phì nhiêu rồi mở rộng diện tích lúa. Hàng trăm xã viên không chỉ trả xong nợ ngân hàng mà còn xây nhà, mua sắm các phương tiện sinh hoạt gia đình và cho con tiếp tục ăn học. Trong năm 2010, HTX cũng đã trả xong khoản nợ vay 100 triệu đồng cho Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh. Từ nguồn thu dịch vụ, vốn tự có của HTX cũng tăng thêm, đã mua sắm một số phương tiện, như máy cày, máy tuốt lúa để đáp ứng tốt hơn dịch vụ sản xuất nông nghiệp cho xã viên.

Tại khu vực Ðồng Nại Dưới, trong số 62 ha đìa bỏ hoang đã có hơn chục ha lúa phát triển tốt. Có thu nhập, nông dân mạnh dạn đầu tư vốn cải tạo một số đìa để nuôi các loại thủy sản nước ngọt, đời sống ngày càng được cải thiện. Nông dân Lê Ngọc Tĩnh chia sẻ: "Gia đình tôi hết lo thiếu đói. Trả gần hết các khoản nợ kéo dài hàng chục năm nên thấy nhẹ cả người".

Ði trên cánh đồng lúa của bà con xã viên HTX đang độ lên xanh, chứng kiến người nông dân lao động chăm chỉ trên từng thửa ruộng. Chia sẻ niềm vui với bà con khi họ cảm nhận đã và đang vượt qua cảnh túng thiếu một thời, phấn khởi với những vụ mùa bội thu tương xứng với công sức của mình, tôi thấm thía với những trăn trở và đầy trách nhiệm của Ðảng bộ thị trấn Khánh Hải trong việc chăm lo đời sống người dân. Nghị quyết "Chuyển đổi đất đìa tôm kém hiệu quả sang trồng lúa" đã thật sự là hướng đi đúng và tạo sức lan tỏa mạnh mẽ tại địa phương.

NGUYỄN TRUNG

Theo Báo Nhân Dân